2005 – 2006 ուսումնական տարի

 

Տարուայ ուսուցիչներ

Ադամեան Ելենա (Երեւանի թիւ11 3 դպրոց)
Լեւոնեան Մայրանուշ (Արմաւիրի մարզ, Էջմիածնի թիւ 9 դպրոց)
Մեսրոպեան Անահիտ (Երեւանի թիւ 12 դպրոց)
Յարութիւնեան Ովսաննա (Երեւանի թիւ 50 դպրոց)
Շահբազեան Աշխէն (Երեւանի թիւ 112 դպրոց)
Պետրոսեան Արմինէ (Երեւանի թիւ 155 դպրոց)
Ստեփանեան Արմենուհի (Երեւանի թիւ 161 դպրոց)

Գրերի Գիւտի 1600 ամեակի առթիւ 2005 թ. Հոկտեմբերի 30ին «Սփիւռք» Գիտաուսումնական Կենտրոնը նախաձեռնեց բոլոր եօթը դպրոցների աշակերտների մէկտեղում Օշականում՝ նոր դրուած տառ խաչքարերի հատուածում եւ Մեսրոպ Մաշտոցի շիրմին, ուր իւրաքանչիւրը ծաղկի հետ դնում էր այն, ինչ թանկն է, իր սրտի խորքում փայփայածը։
Օրուայ պատգամը միասնութեան երթն է։ Աշակերտներից մէկը նոյնիսկ նկատեց, որ իրենք չեն զգում Մաշտոցի հետ յաճախակի շփումներից այն ներքին զօրացումը, որը ենթագիտակցօրէն հայ է պահում մեծացնում, քանի որ այստեղ են ապրում, Մաշտոցի «հարեւանութեամբ» է իրենց գոյութիւնը, Արարատի սարսռալի հայեացքի ներքոյ, մինչդեռ սփիւռքահայի համար ամէն ինչ դժուար է, քանի որ տեսիլը իրողութեան հետ է մշուշուած։ Երազը ներկայութիւն է թւում, իսկ ֆիզիքական Հայաստանը շարունակում է մնալ մշակութային երկրի մէկ յիշողութեան ծուէն։
Քանի՜ քանիսին այդպէս էլ չի յաջողւում գալ նախնեաց երկիր, չի յաջողւում ծնկել Մաշտոցի գերեզմանի առջեւ։ Նրանց համար Մաշտոցը ոգի է, ոսկեձոյլ տառ, խորարմատ լինելութեան վկայութիւն։
Հաւաքուել էին շուրջ երկու հարիւր աշակերտներ, նրանց ուսուցիչները, ծնողներ։ Նրանց հետ էր «Մաշտոց» Միութեան համանախագահ Հրայր Հրաչեանը։
Աշակերտները իւրատեսակ այդ Մեսրոպատօնին լաւ էին նախապատրաստուել։ Նախ, խօսք առան ուսուցիչները՝ շեշտադրելով Գրերի Գիւտի նշանակութիւնը, մեր պատմական երթը։ Աշակերտները իրար ընդմիջելով կարդացին Սիամանթօ, Զ. Խրախունի, Պ. Սեւակ, Գ. Էմին, Ռ. Հատտէճեան, Հ. Գալֆայեան, ինչպէս նաեւ երգեցին Մ. Պէշիկթաշլեանի ոգեշունչ Զէյթունի քաջորդիների մասին՝ յանպատրաստից մէկ երգչախումբ դարձած։
Ճիշդ նկատեց տողանցքի աւարտին Կենտրոնի տնօրէն Ս. Դանիէլեանը. այդ օրը իւրատեսակ մկրտութիւն էր պատանիների համար, այդ օրը նրանք անցան հայոց լեզուի ամենակարեւոր դասը։

 

***

Անողոք ճակատագրի ծնունդ է մեր Սփիւռքը, որը, ի հեճուկս նոյն ճակատագրի, ունի հարուստ գրականութիւն եւ մշակոյթ: Բայց խորհրդային տարիներին մեզանում լիարժէք չեն բացայայտուել սփիւռքահայ գրականութիւնը եւ մշակոյթը, անզուգական արեւմտահայերէնը:
«Սփիւռք» Գիտաուսումնական Կենտրոնի վերապատրաստութեան դասընթացները եկան լրացնելու նախորդ տասնամեակներից մնացած մեր թերի իմացութիւնը. խորքով ուսումնասիրեցինք սփիւռքահայ գրողների գործերը, սովորեցինք մեզ համար այնքա՜ն անծանօթ Մեսրոպեան ուղղագրութիւնը:
Շնորհակալութի՛ւն Փարիզի «Մաշտոց» Միութեանը եւ Կենտրոնի աշխատակազմին՝ աջակցութեան եւ մեթոդական արժեքաւոր խորհուրդների համար:

ՄԱՅՐԱՆՈՒՇ ԼԵՒՈՆԵԱՆ

Ս. Էջմիածնի թիւ 9 դպրոցի ուսուցչուհի

 

***
«Կեանքում լինում են պահեր, երբ քեզ խեղդում է ձանձրոյթը, ինքդ էլ չես հասկանում, թէ քեզ ի՞նչ է պէտք, ի՞նչը կը ջերմացնի հոգիդ ու էութիւնդ կը լցնի խնդութեամբ, ինչը կը ստիպի ապրել ամէնքի պէս, ամէնքի հետ: Ու այն պահին, երբ անհաշտ ես ինքդ քեզ հետ, երբ օրդ մթնում է նոյնքան աննկատ, որքան լուսանում է, երբ ուզում ես մենութեան ցաւից արտասուել, յանկարծ... բացւում է արշալոյսը, օրդ վառւում է ծիածանի գոյներով: Եւ դու թեւեր ես առնում, ճախրում եթերում. այս անգամ ուզում ես ճչալ ուրախութիւնից:

***
Արշալոյսն այդ իմ առջեւ բացեց փրկարար ափ, որտեղ խարիսխ ձգեց ալեբախումներից տարուբերուած իմ նաւակը: Ափն այդ «Սփիւռք» Գիտաուսումնական Կենտրոնն էր. այն թթուածնով լցրեց վերջին տարիների ընթացքում շուրջս գոյացած անօդ տարածութիւնը: Շնորհիւ այդ Կենտրոնի` ծանօթացայ իրենց գործի նուիրեալ այնպիսի մարդկանց, ինչպիսիք են Հիլդա Գալֆայեանը, Կարօ Առաքելեանը, ձեռք բերեցի նոր ընկերներ, իսկ դասընթացները հմուտ նաւաձիգի պէս վարեց «Սփիւռք» Կենտրոնի տնօրէն Ս. Դանիէլեանը: Նրանք դարձան իմ ամենաիմը, ու մենք սիրեցինք իրար հարազատի սիրով, սիրահարի պէս:
«Սփիռք» Գիտաուսումնական Կենտրոնի շնորհիւ իրաւունք ստացայ թիւ 50 դպրոցում արեւմտահայ լեզու եւ գրականութիւն դասաւանդելու: Ինձ աջակցեց նաեւ դպրոցի տնօրինութիւնը. իրագործեցինք մի շարք ծրագրեր`
• ձեւաւորեցինք բարենորոգ դասասենեակ,
• լոյս ընծայեցինք ցուցափեղկեր` նուիրուած Գրերի Գիւտի 1600 ամեակին, Մեծասքանչին, արեւմտահայ ու սփիւռքահայ տարբեր հեղինակների կեանքին ու գործին,
• պարբերաբար կազմակերպեցինք միջոցառումներ` նուիրուած ժամանակակից սփիւռքահայ գրողներին: Յիշատակելի է յատկապէս աշնանը Արամ Սեփեթճեանի 70 ամեակին նուիրուած յոբելենական հանդիսութիւնը, որը հեղինակի ներկայութեամբ ստացաւ առանձին հմայք ու նշանակութիւն:
Մեր մէկ տարուայ այդ գործունէութեան նշանաբանը իմաստալից էր՝ «Ապրել բուռն ու համահայկական կեանքով, ապրել եւ ... ապրեցնել»:

Յարութիւնեան Ովսաննա

Երեւանի թիւ 50 դպրոց

 

***

Սփիւռքը մորմոքի դուռ էր բացում դեռ երէկ: Այն շարունակում է մնալ սահմանաբաժան հայի ու ... հայի միջեւ:
Դա առաջինը նկատելի է գրականութեան եւ լեզուի մէջ: Ես խորապէս ցաւում եմ, որ հայրենի ուսուցիչները հիմնականում թոյլ են տիրապետում Թէքէեանի, Իշխանի, Շուշանեանի, Օշականի, Խրախունու եւ այլոց գրական աշխարհին. կարծես իրենցը չլինի։
Երախտագիտութիւնս եմ յայտնում արեւմտահայ վերապատրաստութեան դասընթացների կազմակերպիչներին՝կատարած շնորհակալ գործի համար: Ուրախ եմ, որ մեզ՝ հայոց լեզուի ու գրականութեան մշակներիս, լիակատար հնարաւորութիւն ընձեռուեց ճանաչելու եւ, որոշ վերապահումով, տիրապետելու արեւմտահայ լեզուամշակութային համակարգի մի քանի լծակների: Հաճելի է, երբ հենց քո միջավայրում տեսնում ես նուիրական մարդկանց, ովքեր ջանում են վերացնել զոյգ գրականութիւնների ճանաչողութեան միջեւ ցցուած արհեստական անջրպետը:
Մաղթենք որ այդ մարդիկ Դոն Քիշոթներ չդառնան ...

ԱՇԽԷՆ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ

Երեւանի թիւ 112 դպրոցի ուսուցչուհի

 

***

Յուզմունքս մեծ էր: Դժուարանում էի պատկերացնել ինձ յաղթողի դերում, քանի որ կային ուժեղ մրցակիցներ: Ինչեւէ, յաջողութիւնը ժպտաց ինձ, եւ սիրով ու պարտքի զգացումով դասաւանդում եմ այդ առարկաները մեր դպրոցի 9-րդ դասարանում:
Ճիշդ է, մէկ տարին կարճ միջոց է, բայց հետեւողական աշխատանքի շնորհիւ, կարծում եմ, մենք բոլորս հասանք ցանկալի արդիւնքի: Նկատելի էր աշակերտների ոգեւորութիւնը. խանդավառ մասնակցում էին դասերին, ձեւաւորում պատի թերթեր, կահաւորում դասասենեակը:
Հաւատացած եմ, որ «Մաշտոց» Միութեան համանախագահներ Հիլդա Գալֆայեանի եւ Հրայր Հրաչեանի սպասելիքներն իրականացան:

ԱՐՄԻՆԷ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

Երեւանի թիւ 155 դպրոցի ուսուցչուհի

 

***
Ես՝ միամիտս, կարծում էի, թէ արդէն գիտնական եմ, ուր որ է՝ գիտութեան թեկնածու կը դառնամ, ուրեմն ամէն ինչ գիտեմ։ Բայց գալով ու վերապատրաստուելով «Սփիւռք» Գիտաուսումնական Կենտրոնում՝, բացայայտելով նոր արժէքներ ու նոր դէմքեր՝ զգացի, թէ նախկին ինքնավստահ Արմենուհուց «բան մը չէ մնացած»:
Դասախօսական ընտիր կազմը մեզ վերադարձրեց ուսանողական տարիներ՝ բայց նոր բանալիներով։ Նա ազգային մշակոյթի նոր գիրք բացեց ու ասաց՝ քո՜նն է, կատարեա՛լն է: Կենտրոնի շնորհիւ ձեռք եմ բերել գիտելիքների հսկայական պաշար, որոնց, գրեթէ անծանօթ էի համալսարանական շրջանին։ Նոյնքան կարեւոր են նաեւ նոր մտերիմներս ու զինակիցներս, որոնց հետ աւելի դիւրին է թւում կրթական ճանապարհ անցնելը։

ԱՐՄԵՆՈՒՀԻ ՍՏԵՓԱՆԵԱՆ

Երեւանի թիւ 161 դպրոցի ուսուցչուհի